Landbouw en landgebruik

Over Veehouderij

Emissiereductie in de veehouderij wordt bereikt door maatregelen die de emissies uit dieren, stallen en mest verlagen. Wat betreft emissies uit dieren zijn de eerste resultaten van het onderzoek naar het effect van beweiden en ruwvoerrantsoen op methaanemissie in de melkveehouderij beschikbaar. De innovatieprojecten die zijn gehonoreerd tijdens de eerste en tweede openstelling van de innovatiemodule van de Subsidieregeling brongerichte verduurzaming laten zien dat door innovaties in stal- en managementmaatregelen de methaanemissie van een (combinatie van) veehouderijbedrijf/ven met meer dan 50% gereduceerd kan worden. Ten aanzien van dierlijke mestverwerking is de pilot mineralenconcentraat relevant. In deze pilot is in 2020 circa 435.000 ton mineralenconcentraat geproduceerd, die in de Nederlandse landbouw gebruikt is als kunstmestvervanging. In het kader van de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen hebben 278 varkenshouderijlocaties een overeenkomst ondertekend voor beëindiging van hun bedrijf. Het aantal varkensrechten dat hiermee definitief wordt doorgehaald is 580.447

Elementen klimaatbeleid veehouderij

still

Over Veehouderij

Emissiereductie in de veehouderij wordt bereikt door maatregelen die de emissies uit dieren, stallen en mest verlagen. Wat betreft emissies uit dieren zijn de eerste resultaten van het onderzoek naar het effect van beweiden en ruwvoerrantsoen op methaanemissie in de melkveehouderij beschikbaar. De innovatieprojecten die zijn gehonoreerd tijdens de eerste en tweede openstelling van de innovatiemodule van de Subsidieregeling brongerichte verduurzaming laten zien dat door innovaties in stal- en managementmaatregelen de methaanemissie van een (combinatie van) veehouderijbedrijf/ven met meer dan 50% gereduceerd kan worden. Ten aanzien van dierlijke mestverwerking is de pilot mineralenconcentraat relevant. In deze pilot is in 2020 circa 435.000 ton mineralenconcentraat geproduceerd, die in de Nederlandse landbouw gebruikt is als kunstmestvervanging. In het kader van de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen hebben 278 varkenshouderijlocaties een overeenkomst ondertekend voor beëindiging van hun bedrijf. Het aantal varkensrechten dat hiermee definitief wordt doorgehaald is 580.447

Elementen klimaatbeleid veehouderij

still

Indicatoren

Het dashboard bevat voor veehouderij nu de volgende indicatoren.

Beleid en afspraken

In de uitvoering wordt gewerkt aan de volgende beleidsonderwerpen en (clusters van) afspraken. Lees de beschrijving en status door te klikken op het 'plusje'.

  • Generiek

  • Melkveehouderij

  • Varkenshouderij

Randvoorwaarden

Om de transitie mogelijk te maken moeten randvoorwaarden veranderen. Het beleid en de afspraken dragen hieraan bij. De volgende indicatoren hebben betrekking op randvoorwaarden voor de transitie in de subsector veehouderij.

Programma integraal aanpakken van methaan en ammoniak in de veehouderij

Onderzoek en kennisoverdracht over reductieoplossingen is een van de belangrijke randvoorwaarden voor de transitie in de subsector veehouderij. Het doel van het programma Integraal aanpakken, dat in 2020 is gestart, is om inzichten en werkbare maatregelen te bepalen waarmee veehouders hun bedrijf rendabel en toekomstgericht kunnen aanpassen in het kader van de opgaven voor klimaat, stikstof en water. Overheid, bedrijfsleven, onderzoekers en veehouders werken samen om nieuwe oplossingen te vinden, deze verder te testen en daarna op veehouderijbedrijven toe te passen. Het onderzoek richt zich specifiek op integrale oplossingen in melkvee-, varkens- en geitenhouderij.  

Een van de voorbeelden van samenwerken is de oprichting van Netwerk Praktijkbedrijven. In dit netwerk zijn 110 melkveebedrijven aan de slag gegaan met het testen van maatregelen. De eerste resultaten met betrekking tot het effect van beweiden en ruwvoerrantsoen op methaanemissie zijn beschikbaar. In 2023 worden de resultaten met betrekking tot overige maatregelen bekend. 

Programma integraal aanpakken van methaan en ammoniak in de veehouderij

Onderzoek en kennisoverdracht over reductieoplossingen is een van de belangrijke randvoorwaarden voor de transitie in de subsector veehouderij. Het doel van het programma Integraal aanpakken, dat in 2020 is gestart, is om inzichten en werkbare maatregelen te bepalen waarmee veehouders hun bedrijf rendabel en toekomstgericht kunnen aanpassen in het kader van de opgaven voor klimaat, stikstof en water. Overheid, bedrijfsleven, onderzoekers en veehouders werken samen om nieuwe oplossingen te vinden, deze verder te testen en daarna op veehouderijbedrijven toe te passen. Het onderzoek richt zich specifiek op integrale oplossingen in melkvee-, varkens- en geitenhouderij.  

Een van de voorbeelden van samenwerken is de oprichting van Netwerk Praktijkbedrijven. In dit netwerk zijn 110 melkveebedrijven aan de slag gegaan met het testen van maatregelen. De eerste resultaten met betrekking tot het effect van beweiden en ruwvoerrantsoen op methaanemissie zijn beschikbaar. In 2023 worden de resultaten met betrekking tot overige maatregelen bekend. 

#show(kb_landb_fig377)#

Veranderingen

Als de randvoorwaarden wijzigen, worden veranderingen in de samenleving mogelijk. De volgende indicatoren hebben betrekking op veranderingen die al zichtbaar en meetbaar zijn.

Productie en gebruik mineralenconcentraat 2020

In de pilot mineralenconcentraat is in 2020 circa 435.000 ton mineralenconcentraat geproduceerd en in de Nederlandse landbouw gebruikt. Dit is gelijk aan 2,8 miljoen kg stikstof, circa 1% van de behoefte aan kunstmestvervanging. De productie van mineralenconcentraat vindt vooral plaats in de vee-intensieve regio Zuid. Het gebruik ofwel de afname  van mineralenconcentraat is meer verdeeld over de regio’s. Nederland streeft in Europees verband naar verruiming van de mogelijkheden om mineralenconcentraat en andere kunstmestvervangers te produceren en te kunnen gebruiken.

Presentatie

Presentatie

Potentiële methaanemissiereductie Sbv innovatiemodule 1e en 2e openstelling

Tijdens de eerste twee openstellingen van de innovatiemodule van de Subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en managementmaatregelen (Sbv), zijn in totaal 48 projecten gehonoreerd met 73 deelnemende veehouderijbedrijven. De beoogde minimale methaanemissiereductie uit mest is 50% per project. Dit is de minimumeis voor deelname aan de Sbv-innovatiemodule. Sommige projecten verwachten zelfs een methaanreductie van 70 tot 85% te kunnen bereiken. De innovatieprojecten worden nu uitgevoerd en duren meerdere jaren. De jaarlijkse potentiële methaanemissiereductie van deze projecten samen is 29.676 ton CO2-eq. De 19 projecten die worden uitgevoerd in de varkenshouderij hebben het grootste potentieel. Bredere toepassing en implementatie van de succesvolle innovaties wordt vervolgens gestimuleerd via de investeringsmodule van de Sbv.

Presentatie

Gebruik MIA / VAMIL voor duurzame stallen 2019-2021

Met de huidige Milieulijst verleent de Milieu-investeringsaftrek (MIA)\Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil) steun aan het verduurzamen van de veehouderij. De transitie naar kringlooplandbouw krijgt daarbij het hoogste fiscale voordeel en de hoogste prioriteit. De sector maakt nog niet veel gebruik van het MIA\Vamil-voordeel voor kringlooplandbouw en bronmaatregelen in stallen omdat veel van deze technieken nog in de kinderschoenen staan. Om dit te versnellen heeft LNV de Subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en managementmaatregelen (Sbv) ontworpen die RVO momenteel uitvoert. Sbv projecten die na afronding van een innovatietraject (gemiddelde looptijd 4,1 jaar) en op basis van meetrapporten op vier verschillende locaties de beoogde emissiereducties hebben bereikt, kunnen een status krijgen van een erkend stalsysteem en daarmee op de Regeling ammoniak en veehouderij (RAV)-lijst komen. Daarmee komt voor het opgenomen stalsysteem, als onderdeel van Maatlat Duurzame Veehouderij (MDV)-stallen, MIA/Vamil in beeld. Deze duurzame stallen voldoen aan bovenwettelijke eisen op het gebied van onder andere klimaatimpact (waaronder methaanemissiereductie), ammoniakemissie en dierenwelzijn. Ieder jaar worden de eisen om in aanmerking te komen aangescherpt, zodat de bovenwettelijkheid geborgd blijft.

De eerste figuur geeft het aantal toegekende aanvragen weer en de tweede figuur het gemelde investeringsbedrag per staltype. Het totale aantal toegekende aanvragen en het totale investeringsbedrag zijn in 2021 ten opzichte van 2020 afgenomen. Deze afname is mogelijk te wijten aan het politiek onzekere klimaat.

Presentatie

Presentatie

Productie en gebruik mineralenconcentraat 2020, 2020

In de pilot mineralenconcentraat is in 2020 circa 435.000 ton mineralenconcentraat geproduceerd en in de Nederlandse landbouw gebruikt. Dit is gelijk aan 2,8 miljoen kg stikstof, circa 1% van de behoefte aan kunstmestvervanging. De productie van mineralenconcentraat vindt vooral plaats in de vee-intensieve regio Zuid. Het gebruik ofwel de afname  van mineralenconcentraat is meer verdeeld over de regio’s. Nederland streeft in Europees verband naar verruiming van de mogelijkheden om mineralenconcentraat en andere kunstmestvervangers te produceren en te kunnen gebruiken.

Productie mineralenconcentraat in -  - 2020 - Nederland

Presentatie

Afname mineralenconcentraat in -  - 2020 - Nederland

Presentatie

Potentiële methaanemissiereductie Sbv innovatiemodule 1e en 2e openstelling, 1e openstelling

Tijdens de eerste twee openstellingen van de innovatiemodule van de Subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en managementmaatregelen (Sbv), zijn in totaal 48 projecten gehonoreerd met 73 deelnemende veehouderijbedrijven. De beoogde minimale methaanemissiereductie uit mest is 50% per project. Dit is de minimumeis voor deelname aan de Sbv-innovatiemodule. Sommige projecten verwachten zelfs een methaanreductie van 70 tot 85% te kunnen bereiken. De innovatieprojecten worden nu uitgevoerd en duren meerdere jaren. De jaarlijkse potentiële methaanemissiereductie van deze projecten samen is 29.676 ton CO2-eq. De 19 projecten die worden uitgevoerd in de varkenshouderij hebben het grootste potentieel. Bredere toepassing en implementatie van de succesvolle innovaties wordt vervolgens gestimuleerd via de investeringsmodule van de Sbv.

Verwachte methaanemissiereductie binnen  - Nederland

Presentatie

Gebruik MIA / VAMIL voor duurzame stallen 2019-2021

Met de huidige Milieulijst verleent de Milieu-investeringsaftrek (MIA)\Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil) steun aan het verduurzamen van de veehouderij. De transitie naar kringlooplandbouw krijgt daarbij het hoogste fiscale voordeel en de hoogste prioriteit. De sector maakt nog niet veel gebruik van het MIA\Vamil-voordeel voor kringlooplandbouw en bronmaatregelen in stallen omdat veel van deze technieken nog in de kinderschoenen staan. Om dit te versnellen heeft LNV de Subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en managementmaatregelen (Sbv) ontworpen die RVO momenteel uitvoert. Sbv projecten die na afronding van een innovatietraject (gemiddelde looptijd 4,1 jaar) en op basis van meetrapporten op vier verschillende locaties de beoogde emissiereducties hebben bereikt, kunnen een status krijgen van een erkend stalsysteem en daarmee op de Regeling ammoniak en veehouderij (RAV)-lijst komen. Daarmee komt voor het opgenomen stalsysteem, als onderdeel van Maatlat Duurzame Veehouderij (MDV)-stallen, MIA/Vamil in beeld. Deze duurzame stallen voldoen aan bovenwettelijke eisen op het gebied van onder andere klimaatimpact (waaronder methaanemissiereductie), ammoniakemissie en dierenwelzijn. Ieder jaar worden de eisen om in aanmerking te komen aangescherpt, zodat de bovenwettelijkheid geborgd blijft.

De eerste figuur geeft het aantal toegekende aanvragen weer en de tweede figuur het gemelde investeringsbedrag per staltype. Het totale aantal toegekende aanvragen en het totale investeringsbedrag zijn in 2021 ten opzichte van 2020 afgenomen. Deze afname is mogelijk te wijten aan het politiek onzekere klimaat. Aanvragen voor het gebruik van MIA/VAMIL voor duurzame stallen - Nederland

Presentatie

Gemeld investeringsbedrag voor duurzame stallen - Nederland

Presentatie

Resultaten

De volgende indicatoren hebben betrekking op meetbare resultaten in de subsector veehouderij.

Doorgehaalde varkensrechten Srv 2022

In het kader van de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv) hebben in 2020 278 varkenshouderijlocaties een overeenkomst ondertekend voor beëindiging van hun bedrijf. Het aantal varkensrechten dat tot nu toe is doorgehaald is 585.852. Dit aantal komt overeen met 8,2% van het aantal varkensrechten dat in 2020 beschikbaar was in Nederland. Per 7 juni 2022 zijn 167 aanvragen van varkenshouderijlocaties vastgesteld. De overige 111 deelnemende varkenshouderijlocaties zullen in de loop van 2022 hun vaststellingsaanvraag indienen.

Presentatie

Carbon footprint zuivelketen 2016-2019

De carbon footprint van de zuivelketen toont in de periode 2016-2019 een dalende lijn. In 2019 vond 62% van de broeikasgasemissie plaats op het melkveebedrijf, 31% bij de productie van grondstoffen voor melkveebedrijven en 6% bij de verwerking van melk. De cijfers over het jaar 2020 worden later dit jaar verwacht. Ook de varkenshouderij werkt aan de ontwikkeling van een carbon-footprint-monitor, deze wordt te zijner tijd in dit dashboard weergegeven.

Presentatie

Doorgehaalde varkensrechten Srv 2022, 2022

In het kader van de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv) hebben in 2020 278 varkenshouderijlocaties een overeenkomst ondertekend voor beëindiging van hun bedrijf. Het aantal varkensrechten dat tot nu toe is doorgehaald is 585.852. Dit aantal komt overeen met 8,2% van het aantal varkensrechten dat in 2020 beschikbaar was in Nederland. Per 7 juni 2022 zijn 167 aanvragen van varkenshouderijlocaties vastgesteld. De overige 111 deelnemende varkenshouderijlocaties zullen in de loop van 2022 hun vaststellingsaanvraag indienen.

Veehouderij Beëindigingsregeling Varkenshouderij SRV - 2022 - Nederland

Presentatie

Carbon footprint zuivelketen 2016-2019

De carbon footprint van de zuivelketen toont in de periode 2016-2019 een dalende lijn. In 2019 vond 62% van de broeikasgasemissie plaats op het melkveebedrijf, 31% bij de productie van grondstoffen voor melkveebedrijven en 6% bij de verwerking van melk. De cijfers over het jaar 2020 worden later dit jaar verwacht. Ook de varkenshouderij werkt aan de ontwikkeling van een carbon-footprint-monitor, deze wordt te zijner tijd in dit dashboard weergegeven.

Uitstoot CO₂ -  - Nederland

Presentatie