Mobiliteit

Over werkgerelateerde personenmobiliteit

Verduurzaming van de personenmobiliteit is gericht op een overstap naar duurzame alternatieven voor de auto (o.a. OV, fiets, thuiswerken) waardoor de uitstoot van het wegverkeer omlaag gaat. Het doel van het Klimaatakkoord is 8 miljard minder werkgerelateerde (auto)kilometers in 2030. Om deze doelstelling te bereiken worden twee sporen bewandeld. Het eerste spoor richt zich op de reductie van werkgerelateerde mobiliteit. Het tweede spoor richt zich op het versnellen van verduurzaming van personenmobiliteit zoals extra investeringen in fietsenstallingen bij OV-stations. In 2020 was er sprake van een forse afname van het aantal gereden autokilometers in het werkgerelateerde verkeer (-7,8 miljard) die bijna geheel wordt verklaard door het op grote schaal thuiswerken vanwege de COVID-19 pandemie. In 2021 was nog steeds sprake van een reductie in het aantal autokilometers in het woonwerk verkeer, alhoewel deze lager was dan in 2020 (-0,4 miljard).

Vermeden aantal autokilometers in werk gerelateerd verkeer

Presentatie

Over werkgerelateerde personenmobiliteit

Verduurzaming van de personenmobiliteit is gericht op een overstap naar duurzame alternatieven voor de auto (o.a. OV, fiets, thuiswerken) waardoor de uitstoot van het wegverkeer omlaag gaat. Het doel van het Klimaatakkoord is 8 miljard minder werkgerelateerde (auto)kilometers in 2030. Om deze doelstelling te bereiken worden twee sporen bewandeld. Het eerste spoor richt zich op de reductie van werkgerelateerde mobiliteit. Het tweede spoor richt zich op het versnellen van verduurzaming van personenmobiliteit zoals extra investeringen in fietsenstallingen bij OV-stations. In 2020 was er sprake van een forse afname van het aantal gereden autokilometers in het werkgerelateerde verkeer (-7,8 miljard) die bijna geheel wordt verklaard door het op grote schaal thuiswerken vanwege de COVID-19 pandemie. In 2021 was nog steeds sprake van een reductie in het aantal autokilometers in het woonwerk verkeer, alhoewel deze lager was dan in 2020 (-0,4 miljard).

Vermeden aantal autokilometers in werk gerelateerd verkeer

Vermeden aantal autokilometers in werk gerelateerd verkeer -  - Nederland

Presentatie

Indicatoren

Het dashboard bevat voor werkgerelateerde personenmobiliteit nu de volgende indicatoren.

Beleid en afspraken

In de uitvoering wordt gewerkt aan de volgende beleidsonderwerpen en (clusters van) afspraken. Lees de beschrijving en status door te klikken op het 'plusje'.

  • Normering voor werkgevers

  • Brede publieksvoorlichting

  • Versnellen en ondersteunen

  • Werkgeversaanpak

Randvoorwaarden

Om de transitie mogelijk te maken moeten randvoorwaarden veranderen. Het beleid en de afspraken dragen hieraan bij. De volgende indicatoren hebben betrekking op randvoorwaarden voor de transitie in de subsector werkgerelateerde personenmobiliteit.

Aangesloten werkgevers Coalitie Anders Reizen

In de figuur staat de ontwikkeling van het aantal aangesloten werkgevers bij de Coalitie Anders Reizen, inclusief het aantal werknemers dat bij deze aangesloten werkgevers werkzaam is (=bereik). Begin 2022 zijn er 71 werkgevers aangesloten met een bereik van 550.000 werknemers. Ten opzichte van het voorgaande jaar hebben zich 8 nieuwe werkgevers aangesloten en zijn 2 werkgevers vertrokken. De streefwaarde voor 2030 is 500 aangesloten werkgevers. 

Aangesloten werkgevers Regionale Netwerken

In de figuur staat de ontwikkeling van het aantal aangesloten werkgevers bij de Regionale Netwerk, inclusief het aantal werknemers dat bij deze aangesloten werkgevers werkzaam is (=bereik). Begin 2021 zijn er ruim 3.300 werkgevers aangesloten met een bereik van 770.000 werknemers. Daarmee is de streefwaarde van 500 aangesloten werkgevers bij Regionale Netwerken al ruimschoots gehaald.

Presentatie

Verbetering voorzieningen en regelingen van werkgevers om minder en anders reizen te stimuleren, 2021

In de figuur staat de mate waarin verschillende maatregelen van werkgevers om minder en anders reizen voor het woonwerk verkeer te stimuleren het afgelopen zijn verbeterd danwel verslechterd. De cijfers laten zien in hoeverre werkgevers de juiste randvoorwaarden creëren om tot minder woonwerk kilometers met de auto te komen (=doelstelling klimaatakkoord).

Voorzieningen om anders reizen te stimuleren, 2022

In de figuur staat de mate waarin verschillende maatregelen van werkgevers om anders reizen voor het woonwerk verkeer te stimuleren het afgelopen jaar zijn verbeterd danwel verslechterd. De cijfers laten zien in hoeverre werkgevers de juiste randvoorwaarden creëren om tot minder woonwerk kilometers met de auto te komen (=doelstelling klimaatakkoord).

Presentatie

Aantal fietsambassadeurs, 2019

De Fietsmissie 'Kies de fiets' roept alle grote en kleine werkgevers in Nederland op zich in te zetten om 10% meer medewerkers op de fiets te krijgen. Hoe dit in de praktijk werkt, laten de fietsambassadeurs zien. In de figuur staat het aantal fietsambassadeurs dat zich inzet voor de Fietsmissie 'Kies de Fiets' sinds 2019 weergegeven.

Presentatie

Aangesloten werkgevers Coalitie Anders Reizen

In de figuur staat de ontwikkeling van het aantal aangesloten werkgevers bij de Coalitie Anders Reizen, inclusief het aantal werknemers dat bij deze aangesloten werkgevers werkzaam is (=bereik). Begin 2022 zijn er 71 werkgevers aangesloten met een bereik van 550.000 werknemers. Ten opzichte van het voorgaande jaar hebben zich 8 nieuwe werkgevers aangesloten en zijn 2 werkgevers vertrokken. De streefwaarde voor 2030 is 500 aangesloten werkgevers. 

Aangesloten werkgevers Regionale Netwerken

In de figuur staat de ontwikkeling van het aantal aangesloten werkgevers bij de Regionale Netwerk, inclusief het aantal werknemers dat bij deze aangesloten werkgevers werkzaam is (=bereik). Begin 2021 zijn er ruim 3.300 werkgevers aangesloten met een bereik van 770.000 werknemers. Daarmee is de streefwaarde van 500 aangesloten werkgevers bij Regionale Netwerken al ruimschoots gehaald.

Presentatie

Verbetering voorzieningen en regelingen van werkgevers om minder en anders reizen te stimuleren, 2021

In de figuur staat de mate waarin verschillende maatregelen van werkgevers om minder en anders reizen voor het woonwerk verkeer te stimuleren het afgelopen zijn verbeterd danwel verslechterd. De cijfers laten zien in hoeverre werkgevers de juiste randvoorwaarden creëren om tot minder woonwerk kilometers met de auto te komen (=doelstelling klimaatakkoord).

Verbetering voorzieningen/regelingen om minder te reizen - 2021 - Nederland

Presentatie

Voorzieningen om anders reizen te stimuleren, 2022

In de figuur staat de mate waarin verschillende maatregelen van werkgevers om anders reizen voor het woonwerk verkeer te stimuleren het afgelopen jaar zijn verbeterd danwel verslechterd. De cijfers laten zien in hoeverre werkgevers de juiste randvoorwaarden creëren om tot minder woonwerk kilometers met de auto te komen (=doelstelling klimaatakkoord).

Werkgever creëert juiste randvoorwaarden voor minder woon-werkverkeer -  - 2022 - Nederland

Presentatie

Aantal fietsambassadeurs, 2019

De Fietsmissie 'Kies de fiets' roept alle grote en kleine werkgevers in Nederland op zich in te zetten om 10% meer medewerkers op de fiets te krijgen. Hoe dit in de praktijk werkt, laten de fietsambassadeurs zien. In de figuur staat het aantal fietsambassadeurs dat zich inzet voor de Fietsmissie 'Kies de Fiets' sinds 2019 weergegeven.

Fietsambassadeurs - Nederland

Presentatie

Veranderingen

Als de randvoorwaarden wijzigen, worden veranderingen in de samenleving mogelijk. De volgende indicatoren hebben betrekking op veranderingen die al zichtbaar en meetbaar zijn.

Aantal reisdagen forenzen

In de figuur staat het aantal reisdagen per week van forensen met de auto en totaal (alle vervoermiddelen) vóór COVID-19 (okt 2019), tijdens de 1e lockdown in april 2020 en in oktober 2020 en 2021.

Presentatie

Aantal dagen volledig thuiswerken

In de figuur staat het aantal dagen thuiswerken (%) vóór en tijdens de COVID-19-pandemie.

Presentatie

Intentie thuiswerken na covid-19, 2020

De figuur toont de intentie om thuis te blijven werken na COVID-19.

Presentatie

Motivatie voor gebruik van (duurzaam) vervoersmiddel in het woon-werk verkeer

In de figuur staat in welke mate verschillende aspecten volgens werknemers een doorslaggevende rol spelen bij het gebruik van de auto, fiets, of OV in het woonwerk verkeer in 2020 en 2021. 

Kies tussen een vervoersmiddel

Presentatie

Presentatie

Presentatie

Afstandsklassen woonwerkverkeer

De figuur toont de verdeling van afstanden in het woonwerkverkeer. Met name op de kortere afstanden (tot 15 km) zijn bijvoorbeeld de (e-)fiets of speed pedelec een duurzaam alternatief voor de auto. De verdeling van de woonwerkafstand naar  afstandsklassen is ten opzichte van 2019 en 2020 nagenoeg onveranderd gebleven. 

Presentatie

Hoofdvervoermiddelkeuze naar ritafstandklasse

De figuur toont de verdeling van hoofdvervoerwijze per afstandsklasse in het woonwerkverkeer. Met name op de kortere afstanden (tot 15 km) zijn bijvoorbeeld de (e-)fiets, of speed pedelec een duurzaam alternatief voor de auto.

De verdeling van hoofdvervoerwijze per afstandsklasse is de afgelopen drie jaar nauwelijks veranderd. Het aandeel OV is in 2020 iets afgenomen terwijl het aandeel van auto iets is toegenomen. Dit geldt voor alle ritafstandsklassen. Kanttekening hierbij is wel dat in absolute zin de totale woonwerk-mobiliteit fors is afgenomen in 2020.

Presentatie

Redenen geen gebruik deelmobiliteit

In de figuur staan de redenenen om geen gebruik te maken van deelmobiliteit. De cijfers laten zien op welke aspecten mensen afhaken om gebruik te maken van deelmobiliteit. Dit biedt handvatten om het aantal deelgebruikers van deelmobiliteit te vergroten (=doelstelling Klimaatakkoord).

Presentatie

Intentie toekomstig gebruik deelmobiliteit

In de figuur staat het aandeel personen dat verwacht in de toekomst (vaker) gebruik te maken van de verschillende deelsystemen, uitgesplitst naar huidige gebruikers en niet-gebruikers. Dit geeft inzicht in de potentie van de verschillende deelsystemen.

Presentatie

Presentatie

Aantal reisdagen forenzen

In de figuur staat het aantal reisdagen per week van forensen met de auto en totaal (alle vervoermiddelen) vóór COVID-19 (okt 2019), tijdens de 1e lockdown in april 2020 en in oktober 2020 en 2021.

Aantal reisdagen forenzen -  - Nederland

Presentatie

Aantal dagen volledig thuiswerken

In de figuur staat het aantal dagen thuiswerken (%) vóór en tijdens de COVID-19-pandemie.

Aantal dagen volledig thuiswerken -  - Nederland

Presentatie

Intentie thuiswerken na covid-19, 2020

De figuur toont de intentie om thuis te blijven werken na COVID-19.

Intentie thuiswerken na covid-19 -  - 2020 - Nederland

Presentatie

Motivatie voor gebruik van (duurzaam) vervoersmiddel in het woon-werk verkeer

In de figuur staat in welke mate verschillende aspecten volgens werknemers een doorslaggevende rol spelen bij het gebruik van de auto, fiets, of OV in het woonwerk verkeer in 2020 en 2021. 

Kies tussen een vervoersmiddel
Motivatie gebruik auto -  - Nederland

Presentatie

Motivatie gebruik fiets -  - Nederland

Presentatie

Motivatie gebruik OV -  - Nederland

Presentatie

Afstandsklassen woonwerkverkeer

De figuur toont de verdeling van afstanden in het woonwerkverkeer. Met name op de kortere afstanden (tot 15 km) zijn bijvoorbeeld de (e-)fiets of speed pedelec een duurzaam alternatief voor de auto. De verdeling van de woonwerkafstand naar  afstandsklassen is ten opzichte van 2019 en 2020 nagenoeg onveranderd gebleven. 

Afstand woon-werkverkeer  - 2021 - Nederland

Presentatie

Hoofdvervoermiddelkeuze naar ritafstandklasse

De figuur toont de verdeling van hoofdvervoerwijze per afstandsklasse in het woonwerkverkeer. Met name op de kortere afstanden (tot 15 km) zijn bijvoorbeeld de (e-)fiets, of speed pedelec een duurzaam alternatief voor de auto.

De verdeling van hoofdvervoerwijze per afstandsklasse is de afgelopen drie jaar nauwelijks veranderd. Het aandeel OV is in 2020 iets afgenomen terwijl het aandeel van auto iets is toegenomen. Dit geldt voor alle ritafstandsklassen. Kanttekening hierbij is wel dat in absolute zin de totale woonwerk-mobiliteit fors is afgenomen in 2020. Hoofdvervoermiddelkeuze naar ritafstandklasse - 2020 - Nederland

Presentatie

Redenen geen gebruik deelmobiliteit

In de figuur staan de redenenen om geen gebruik te maken van deelmobiliteit. De cijfers laten zien op welke aspecten mensen afhaken om gebruik te maken van deelmobiliteit. Dit biedt handvatten om het aantal deelgebruikers van deelmobiliteit te vergroten (=doelstelling Klimaatakkoord).

Reden voor niet gebruiken deelmobiliteit -  - Nederland

Presentatie

Intentie toekomstig gebruik deelmobiliteit

In de figuur staat het aandeel personen dat verwacht in de toekomst (vaker) gebruik te maken van de verschillende deelsystemen, uitgesplitst naar huidige gebruikers en niet-gebruikers. Dit geeft inzicht in de potentie van de verschillende deelsystemen.

Intentie om deelsysteem vaker te gebruiken - Huidige gebruikers - Nederland

Presentatie

Intentie om deelsysteem vaker te gebruiken - Niet-gebruikers - Nederland

Presentatie

Resultaten

De volgende indicatoren hebben betrekking op meetbare resultaten in de subsector werkgerelateerde personenmobiliteit.

Vermeden aantal autokilometers in werk gerelateerd verkeer

In de figuur staat de ontwikkeling in het aantal werkgerelateerde autokilometers vanaf 2019. Het doel in 2030 is 8 miljard minder autokilometers.

Presentatie

Aantal fietsforenzen

Het kabinet streeft naar een toename van 200.000 fietsforensen die tenminste één keer per week naar het werk fietsen. Vorig jaar stond de teller op 120.000 nieuwe fietsforensen, onder andere door de inzet van een netwerk van 17 fietsambassadeurs verspreid over Nederland. In het eerste kwartaal van 2020 zat het aantal fietsforensen op hetzelfde niveau als eind 2019.

Vanwege COVID-19 is de doelstelling van 200.000 nieuwe fietsforensen op dit moment niet haalbaar. Als gevolg van de uitbraak van het COVID-19 virus is het aantal fietsforensen in het tweede kwartaal van 2020 afgenomen met ruim één miljoen. Dit is een rechtstreeks gevolg van de sterke daling van woonwerk-mobiliteit. In april 2020 werkte bijvoorbeeld 69% van de werkzame bevolking één of meerdere dagen thuis en in oktober 2020 was dit aandeel 43%. Voor de corona crisis werkte ongeveer 25% van de werkzame bevolking één of meerdere dagen thuis.

Wel was in met name het tweede en derde kwartaal van 2020 een toename van het aandeel fietsers in het woonwerk-verkeer zichtbaar. Dus van de mensen die nog wel naar het werk gingen, was het aandeel fietsers hoger dan voorheen. De toename van het gebruik van de elektrische fiets op de middellange afstanden en een overstap van OV naar de fiets hebben hier mede voor gezorgd.

Aantal (elektrische) deelauto's in Nederland

In de figuur staan het aantal deelauto's in Nederland. Dit neemt jaarlijks toe.

In 2021 waren er bijna 80.000 voertuigen waarvan 10% volledig elektrisch. In vergelijking met het Nederlandse wagenpark zijn deelauto's 3,5 keer vaker volledig elektrisch. Naar schatting maken 900.000 automobilisten weleens gebruik van een deelauto (CROW-KpVV, 2021). Hierbij wordt uitgegaan van het aantal abonnees volgens de opgave van deelauto-aanbieders en zit enige mate van dubbeltelling van mensen die meerdere abonnementen hebben.

Presentatie

Aantal (elektrische) deelauto's in Nederland per provincie

De figuur toont het aantal deelauto's per provincie. De meeste deelauto's bevinden zich in de randstadprovincies: Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht (bij elkaar 75%).

Deelauto's totaal - 2021 - Provincies

Presentatie

Vermeden aantal autokilometers in werk gerelateerd verkeer

In de figuur staat de ontwikkeling in het aantal werkgerelateerde autokilometers vanaf 2019. Het doel in 2030 is 8 miljard minder autokilometers.

Vermeden aantal autokilometers in werk gerelateerd verkeer -  - Nederland

Presentatie

Aantal fietsforenzen

Het kabinet streeft naar een toename van 200.000 fietsforensen die tenminste één keer per week naar het werk fietsen. Vorig jaar stond de teller op 120.000 nieuwe fietsforensen, onder andere door de inzet van een netwerk van 17 fietsambassadeurs verspreid over Nederland. In het eerste kwartaal van 2020 zat het aantal fietsforensen op hetzelfde niveau als eind 2019.

Vanwege COVID-19 is de doelstelling van 200.000 nieuwe fietsforensen op dit moment niet haalbaar. Als gevolg van de uitbraak van het COVID-19 virus is het aantal fietsforensen in het tweede kwartaal van 2020 afgenomen met ruim één miljoen. Dit is een rechtstreeks gevolg van de sterke daling van woonwerk-mobiliteit. In april 2020 werkte bijvoorbeeld 69% van de werkzame bevolking één of meerdere dagen thuis en in oktober 2020 was dit aandeel 43%. Voor de corona crisis werkte ongeveer 25% van de werkzame bevolking één of meerdere dagen thuis.

Wel was in met name het tweede en derde kwartaal van 2020 een toename van het aandeel fietsers in het woonwerk-verkeer zichtbaar. Dus van de mensen die nog wel naar het werk gingen, was het aandeel fietsers hoger dan voorheen. De toename van het gebruik van de elektrische fiets op de middellange afstanden en een overstap van OV naar de fiets hebben hier mede voor gezorgd.

Aantal (elektrische) deelauto's in Nederland

In de figuur staan het aantal deelauto's in Nederland. Dit neemt jaarlijks toe.

In 2021 waren er bijna 80.000 voertuigen waarvan 10% volledig elektrisch. In vergelijking met het Nederlandse wagenpark zijn deelauto's 3,5 keer vaker volledig elektrisch. Naar schatting maken 900.000 automobilisten weleens gebruik van een deelauto (CROW-KpVV, 2021). Hierbij wordt uitgegaan van het aantal abonnees volgens de opgave van deelauto-aanbieders en zit enige mate van dubbeltelling van mensen die meerdere abonnementen hebben.

Deelauto's totaal - Nederland

Presentatie

Aantal (elektrische) deelauto's in Nederland per provincie

De figuur toont het aantal deelauto's per provincie. De meeste deelauto's bevinden zich in de randstadprovincies: Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht (bij elkaar 75%).

Deelauto's totaal - 2021 - Provincies

Presentatie