Energiesysteem

Over CO₂

De kaart toont belangrijke onderdelen van het huidige systeem in Nederland om CO2 af te vangen, te transporteren en/of op te slaan. Klik op voor een interactieve kaart om onderdelen op de kaart aan of uit te zetten.

Op dit moment zijn er enkele grote producenten, die geconcentreerde CO₂ produceren als reststroom van het primaire productieproces. Daarnaast leveren afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s) en biovergisters op beperkte schaal CO₂. In Nederland is de grootste afnemer van CO₂ de glastuinbouw, gevolgd door de levensmiddelenindustrie. Een klein deel wordt door uiteenlopende bedrijven gebruikt. CO₂ wordt via pijpleidingen en per vrachtwagen geleverd. Een deel wordt per schip geëxporteerd.

Kaart CO₂-afvang en opslag

Presentatie

Over CO₂

De kaart toont belangrijke onderdelen van het huidige systeem in Nederland om CO2 af te vangen, te transporteren en/of op te slaan. Klik op voor een interactieve kaart om onderdelen op de kaart aan of uit te zetten.

Op dit moment zijn er enkele grote producenten, die geconcentreerde CO₂ produceren als reststroom van het primaire productieproces. Daarnaast leveren afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s) en biovergisters op beperkte schaal CO₂. In Nederland is de grootste afnemer van CO₂ de glastuinbouw, gevolgd door de levensmiddelenindustrie. Een klein deel wordt door uiteenlopende bedrijven gebruikt. CO₂ wordt via pijpleidingen en per vrachtwagen geleverd. Een deel wordt per schip geëxporteerd.

Kaart CO₂-afvang en opslag

Presentatie

Productie en afvang van CO₂

Er zijn in Nederland enkele grote producenten, die geconcentreerde CO2 produceren als reststroom bij het primaire productieproces. Het gaat om de industriebedrijven Shell (Pernis en Moerdijk), Alco, Yara en OCI Nitrogen RoyalHaskoningDHV, 2020)1.

Daarnaast leveren een afvalverbrandingsinstallatie en enkele vergistingsinstallaties op een beperkte schaal CO2. Voor levering van CO2 aan CO2-consumerende bedrijven wordt de afgevangen CO2 geconditioneerd, gecomprimeerd en eventueel vloeibaar gemaakt.

1Royal HaskoningDHV (2020), De markt voor CO2

Er zijn in Nederland enkele grote producenten, die geconcentreerde CO2 produceren als reststroom bij het primaire productieproces. Het gaat om de industriebedrijven Shell (Pernis en Moerdijk), Alco, Yara en OCI Nitrogen RoyalHaskoningDHV, 2020)1.

Daarnaast leveren een afvalverbrandingsinstallatie en enkele vergistingsinstallaties op een beperkte schaal CO2. Voor levering van CO2 aan CO2-consumerende bedrijven wordt de afgevangen CO2 geconditioneerd, gecomprimeerd en eventueel vloeibaar gemaakt.

1Royal HaskoningDHV (2020), De markt voor CO2

Transport en distributie van CO₂

Transport van CO₂ vindt plaats per pijpleiding, vrachtwagen en per schip (RoyalHaskoningDHV, 2020)2. Ongeveer 0,5 Mton CO2 wordt jaarlijks geleverd aan tuinders via de OCAP-pijpleiding, een oude olie-pijpleiding van Rotterdam naar Amsterdam. Daarnaast wordt er jaarlijks nog 0,15-0,2 Mton CO2 vloeibaar per vrachtwagen aan tuinders geleverd.

De OCAP-leiding zal gekoppeld gaan worden aan het Porthos-project (opslag van CO2). Er zijn uitbreidingsplannen richting andere glastuinbouwgebieden, die langs het hoofdnet van OCAP liggen. Naast de OCAP-pijpleiding zijn er enkele distributienetten. OCAP heeft er twee in beheer, met een totaalafname van circa 20 kton CO2 per jaar. Dit zijn Andijk en Agriport. Dit ECW-netwerk is in handen van tuinders en OCAP. Daarnaast ligt er een pijpleiding van Yara in Terneuzen naar een nabij gelegen glastuinbouwgebied.

Het grootste deel van de per schip aangeboden CO2 is afkomstig van een beperkt aantal grote ammoniakfabrieken in Europa, waaronder Yara Sluiskil in Nederland. Vanaf deze locaties wordt CO2 als gekoelde vloeistof per schip naar importterminals in Letland, Zweden, Duitsland, Denemarken, VK, Frankrijk, Italië en een nieuwe terminal in Ierland geëxporteerd. Vanaf deze terminals wordt de vloeibare CO2 verder gedistribueerd naar eindgebruikers, hetzij in bulk per tankwagen of spoorketelwagen, hetzij in cilinders als vloeistof of gas.

2 Royal HaskoningDHV (2020), De markt voor CO2

Transport van CO₂ vindt plaats per pijpleiding, vrachtwagen en per schip (RoyalHaskoningDHV, 2020)2. Ongeveer 0,5 Mton CO2 wordt jaarlijks geleverd aan tuinders via de OCAP-pijpleiding, een oude olie-pijpleiding van Rotterdam naar Amsterdam. Daarnaast wordt er jaarlijks nog 0,15-0,2 Mton CO2 vloeibaar per vrachtwagen aan tuinders geleverd.

De OCAP-leiding zal gekoppeld gaan worden aan het Porthos-project (opslag van CO2). Er zijn uitbreidingsplannen richting andere glastuinbouwgebieden, die langs het hoofdnet van OCAP liggen. Naast de OCAP-pijpleiding zijn er enkele distributienetten. OCAP heeft er twee in beheer, met een totaalafname van circa 20 kton CO2 per jaar. Dit zijn Andijk en Agriport. Dit ECW-netwerk is in handen van tuinders en OCAP. Daarnaast ligt er een pijpleiding van Yara in Terneuzen naar een nabij gelegen glastuinbouwgebied.

Het grootste deel van de per schip aangeboden CO2 is afkomstig van een beperkt aantal grote ammoniakfabrieken in Europa, waaronder Yara Sluiskil in Nederland. Vanaf deze locaties wordt CO2 als gekoelde vloeistof per schip naar importterminals in Letland, Zweden, Duitsland, Denemarken, VK, Frankrijk, Italië en een nieuwe terminal in Ierland geëxporteerd. Vanaf deze terminals wordt de vloeibare CO2 verder gedistribueerd naar eindgebruikers, hetzij in bulk per tankwagen of spoorketelwagen, hetzij in cilinders als vloeistof of gas.

2 Royal HaskoningDHV (2020), De markt voor CO2

Opslag van CO₂

Momenteel vindt er nog geen grootschalige CO₂-opslag in Nederland plaats. Wel wordt het Porthos-project ontwikkeld waarbij CO₂ van de industrie in de Rotterdamse haven wordt getransporteerd en opgeslagen in lege gasvelden onder de Noordzee. (Porthos staat voor Port of Rotterdam CO₂ Transport Hub and Offshore Storage). De vier bedrijven die CO₂ willen gaan afvangen en leveren aan Porthos krijgen daarvoor een SDE++ subsidie. Het gaat om Air Liquide, Air Products, ExxonMobil en Shell.

Gebruik van CO₂

De markt voor het gebruik van CO2 in Nederland betreft circa 1,1 Mton per jaar. Daarnaast wordt jaarlijks ongeveer 0,4 Mton CO2 geëxporteerd (RoyalHaskoningDHV, 2020)3.

Een deel van de CO2 die in Nederland wordt geproduceerd, wordt geëxporteerd. Dat geldt voor de productielocaties die dicht bij de grens liggen, te weten de installaties van Carbolim en Nippon. Daarvan wordt ruim 60% geëxporteerd. Een deel gaat naar Duitsland, een deel ook naar elders in Europa zoals Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk.

De glastuinbouw is in Nederland de grootste afnemer van CO2. Tuinders gebruiken CO2 om plantengroei te stimuleren. De volledige levering van de OCAP-pijpleiding gaat naar de glastuinbouw, daarnaast wordt 0,1-0,2 Mton vloeibaar CO2 geleverd aan de glastuinbouw. Voor de glastuinbouw is de inzet van eigen warmtekrachtinstallaties een belangrijke bepalende factor in het afnemen van extern geleverde CO2. Afhankelijk van de prijsverhoudingen tussen de aardgas, duurzame warmte en extern geleverde CO2 besluiten tuinders om zelf CO2 te produceren of in te kopen. Naast de glastuinbouw is de levensmiddelenindustrie een grote afnemer. De CO2-afname door de levensmiddelenindustrie bedraagt circa 150 – 200 kton/jaar aan vloeibare CO2. Daarna vallen de afnemers uiteen in verschillende segmenten (zoals brandblussers en slachterijen), waarvan mineralenproducent Omya in Brabant de grootste is.

3Royal HaskoningDHV (2020), De markt voor CO2

Opslag van CO₂

Momenteel vindt er nog geen grootschalige CO₂-opslag in Nederland plaats. Wel wordt het Porthos-project ontwikkeld waarbij CO₂ van de industrie in de Rotterdamse haven wordt getransporteerd en opgeslagen in lege gasvelden onder de Noordzee. (Porthos staat voor Port of Rotterdam CO₂ Transport Hub and Offshore Storage). De vier bedrijven die CO₂ willen gaan afvangen en leveren aan Porthos krijgen daarvoor een SDE++ subsidie. Het gaat om Air Liquide, Air Products, ExxonMobil en Shell.

Gebruik van CO₂

De markt voor het gebruik van CO2 in Nederland betreft circa 1,1 Mton per jaar. Daarnaast wordt jaarlijks ongeveer 0,4 Mton CO2 geëxporteerd (RoyalHaskoningDHV, 2020)3.

Een deel van de CO2 die in Nederland wordt geproduceerd, wordt geëxporteerd. Dat geldt voor de productielocaties die dicht bij de grens liggen, te weten de installaties van Carbolim en Nippon. Daarvan wordt ruim 60% geëxporteerd. Een deel gaat naar Duitsland, een deel ook naar elders in Europa zoals Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk.

De glastuinbouw is in Nederland de grootste afnemer van CO2. Tuinders gebruiken CO2 om plantengroei te stimuleren. De volledige levering van de OCAP-pijpleiding gaat naar de glastuinbouw, daarnaast wordt 0,1-0,2 Mton vloeibaar CO2 geleverd aan de glastuinbouw. Voor de glastuinbouw is de inzet van eigen warmtekrachtinstallaties een belangrijke bepalende factor in het afnemen van extern geleverde CO2. Afhankelijk van de prijsverhoudingen tussen de aardgas, duurzame warmte en extern geleverde CO2 besluiten tuinders om zelf CO2 te produceren of in te kopen. Naast de glastuinbouw is de levensmiddelenindustrie een grote afnemer. De CO2-afname door de levensmiddelenindustrie bedraagt circa 150 – 200 kton/jaar aan vloeibare CO2. Daarna vallen de afnemers uiteen in verschillende segmenten (zoals brandblussers en slachterijen), waarvan mineralenproducent Omya in Brabant de grootste is.

3Royal HaskoningDHV (2020), De markt voor CO2